AragatsNews↗Մարդիկ

Հայաստանի օմբուդսմենը համակարգային խնդիրներ է բացահայտել «Ձորակ» մասնագիտացված խնամքի կենտրոնում

«Ձորակ» կենտրոնի մոնիտորինգը բացահայտել է սանիտարական նորմերի խախտումներ, մատչելի միջավայրի բացակայություն և խնամքի համակարգի բարեփոխման անհրաժեշտություն։

Aa
HY / RU / ENՀԱՅRUEN
/ Benoît Prieur / Wikimedia Commons, CC0

Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմի ներկայացուցիչները չպլանավորված ստուգում են անցկացրել Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության ենթակայության տակ գտնվող «Ձորակ» շուրջօրյա մասնագիտացված խնամքի կենտրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունում։ 2026 թվականի նոյեմբերի 5-ին կատարված այցը նպատակ ուներ գնահատել խնամյալների պահման պայմանները, բժշկական սպասարկման որակը և քաղաքացիների իրավունքների պահպանումը։

Ստուգման ընթացքում փորձագետներն ուսումնասիրել են տարածքների վիճակը, սննդի կազմակերպումը և հաստատության փաստաթղթերը։ Ստուգման արդյունքներով օմբուդսմենը եզրակացրել է, որ բացահայտված թերությունները հիմնականում համակարգային բնույթ են կրում և պահանջում են պետության կողմից համալիր միջամտություն։

Մատչելիության և ենթակառուցվածքների հետ կապված խնդիրներ

Հիմնական դժգոհություններից մեկը ֆիզիկական միջավայրի անհամապատասխանությունն է ունիվերսալ դիզայնի սկզբունքներին։ Կենտրոնում բացակայում են վերելակները, իսկ առկա թեքահարթակները և սանհանգույցները չեն համապատասխանում մատչելիության միջազգային չափանիշներին։ Մուտքերի և ելքերի, ինչպես նաև սենյակների դռների բացվածքներում շեմերի առկայությունը լուրջ խոչընդոտներ է ստեղծում հաշմանդամություն ունեցող անձանց տեղաշարժման համար։

Բացի այդ, մոնիտորինգը բացահայտել է սննդի կազմակերպման հետ կապված խախտումներ։ Որոշ դեպքերում մթերքները չեն ունեցել պիտանելիության ժամկետը նշող մակնշում, իսկ պարենային պաշարների մի մասն ունեցել է ոչ պատշաճ որակի նշաններ։ Նշվել է նաև, որ խնամյալների առօրյա խնամքը մնում է չափազանց ինստիտուցիոնալացված և հաշվի չի առնում յուրաքանչյուր անձի անհատական կարիքները։

Կառուցվածքային բարեփոխումների անհրաժեշտություն

Չնայած բացահայտված խախտումներին՝ կենտրոնի ղեկավարությունը և անձնակազմը պատրաստակամություն են հայտնել համագործակցել օմբուդսմենի աշխատակազմի ներկայացուցիչների հետ։ Խնդիրների մի մասը օպերատիվ կերպով քննարկվել է հաստատության տնօրենի հետ անմիջապես այցի ընթացքում։

Մարդու իրավունքների պաշտպանը, հանդես գալով որպես Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի իրականացման մոնիտորինգի համար պատասխանատու մարմին, ընդգծել է խնամքի համակարգի ապաինստիտուցիոնալացմանն անցնելու կարևորությունը։ Օմբուդսմենի կարծիքով՝ պետությունը պետք է համակարգված միջոցներ ձեռնարկի խորքային կառուցվածքային բարեփոխումներ իրականացնելու համար։

Ստուգման արդյունքները, ներառյալ համակարգային խախտումների վերացման վերաբերյալ առաջարկությունները, կուղարկվեն իրավասու մարմիններին՝ համապատասխան որոշումներ կայացնելու համար։ Օմբուդսմենի աշխատակազմում ընդգծել են, որ նման հարցերը բազմիցս բարձրացվել են և պահանջում են պետական մակարդակով դրանց լուծման համակարգային մոտեցում։

Սկզբնաղբյուր

Պատմությունը շարունակվում է.